Durk Tabak

Durk Tabak

Mannelijk 1902 - 1949  (46 jaar)

Persoonlijke informatie    |    Media    |    Bronnen    |    Gebeurteniskaart    |    Alles    |    PDF

  • Naam Durk Tabak 
    Durk Tabak levensbeschrijving
    Durk Tabak levensbeschrijving
    Durk Tabak zoektocht van verwanten naar tekeningen van zijn hand.
    Durk Tabak zoektocht van verwanten naar tekeningen van zijn hand.
    1930 Durk Tabak
    1930 Durk Tabak
    Durk Tabak is een tweevoudig moordenaar en kunstenaar. In 1930 werd Tabak veroordeeld tot 15 jaar cel nadat hij in een Drachtser café de 29-jarige Jan van der Meulen had doodgestoken. Enkele jaren na zijn vrijlating schoot hij in Augustinusga zijn minnares Grietje Groenland-Hayema dood. Na deze gruwelijke daad pleegde hij zelfmoord door zichzelf door zijn slaap te schieten. Tabak was een begiftigd tekenaar, maar daarnaast kon hij ook verdienstelijk trekharmonica spelen. Tot zijn vriendenkring behoorden IJje Wijkstra en Jan Hut.
    Geboren 10 dec 1902  De Bulten, Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Geslacht Mannelijk 
    15 dec 1915  Drogeham (Droegeham), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Scholier, 12 jaar oud. Wordt er van verdacht dat hij samen met Eit Wedzinga en Sijtze Wedzinga diefstal had gepleegd. Veroordeeld tot 6 maanden tuchtschool. 
    28 mrt 1917  Drogeham (Droegeham), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    14 jaar oud. Verdacht van mishandeling. Schuldig bevonden en veroordeeld tot 6 maanden tuchtschool 
    14 mei 1920  Drogeham (Droegeham), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Verdacht iemand te hebben mishandeld. Bewijs was een knipmes. Veroordeeld tot één jaar gevangenis 
    1 sep 1920  Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Verbleef al in detentie. Hij zou samen met Wopke van den Bos diefstal hebben gepleegd. Rechter oordeelde vrijspraak. 
    12 jan 1921  Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    18 jaar en gedetineerd in Groningen. Mishandeling ten laste gelegd. Veroordeeld tot 2 maanden gevangenisstraf. 
    27 jun 1923  Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Durk en Wopke van den Bos verdacht van wederspannigheid. De heren zaten nog gedetineerd en krijgen van de rechter nog drei weken extra 
    19 okt 1924  Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Snijpartij 
    rechtbank mishandeling Dirk Mozes Durk Tabak Wiepkje Spinder
    rechtbank mishandeling Dirk Mozes Durk Tabak Wiepkje Spinder
    22 apr 1925  Leeuwarden, Leeuwarden, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Rechtbank mishandeling Dirk Mozes Durk Tabak Wiepkje Spinder
    Vier maanden gevangenisstraf voor mishandeling 
    Rechtbank mishandeling Dirk Mozes, Durk Tabak, Wiepkje Spinder
    Rechtbank mishandeling Dirk Mozes, Durk Tabak, Wiepkje Spinder
    mei 1925  Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Muzikant in Groningen 
    Dirk Tabak als muzikant in Groningen 1925
    Dirk Tabak als muzikant in Groningen 1925
    14 nov 1928  Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    25 jaar. Veroordeeld wegens mishandeling. Drie weken detentie 
    30 okt 1930  Drachten, Smallingerland, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Moord te cafe Jonker aan de Noordkade 
    Durk Tabak gearresteerd
    Durk Tabak gearresteerd
    nov 1930  Gevangenis Blokhuispoort, Blokhuisplein 40, Leeuwarden, Leeuwarden, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    15 jaar gevangenis 
    Durk Tabak tijdens overbrenging naar cel om met het lijk van zijn slachtoffer te worden geconfronteerd.
    Durk Tabak tijdens overbrenging naar cel om met het lijk van zijn slachtoffer te worden geconfronteerd.
    Durk Tabak mugshot
    Durk Tabak mugshot
    1943  Gevangenis Blokhuispoort, Blokhuisplein 40, Leeuwarden, Leeuwarden, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Mocht met vervroegde vrijlating, maar weigerde dat vanwege risico op verplichte tewerkstelling in Duitsland 
    14 aug 1945  Augustinusga (Stynsgea), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    In 1945 kwam hij vrij en ging eerst bij zijn zwager Jakob de Vries in Augustinusga wonen. Later was hij in de kost bij Pieter en Grietje Groenland in Augustinusga. Terwijl Pieter in de slikken werkte, maakte Durk avances tegen Grietje Groenland-Hayema. Zij was er echter niet van gediend; uiteindelijk werd Durk de deur gewezen. 
    1946  Surhuisterveen (Surhústerfean), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Hij kreeg een nieuw kostadres in Surhuisterveen. Toch bezocht hij Grietje nog veel; zij bleef de was voor hem doen. Op 16 september 1949 was hij weer aan de deur bij Grietje. Een van de kinderen vertelde Durk dat hun moeder naar de Mieden was en zo terug kon komen. 
    Overleden 16 sep 1949  Surhuizum (Surhuzum), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats 
    Oorzaak: Zelfmoord na moord 
    Patriarch & Matriarch
    Jan,   geb. ca. 1720,   ovl. vóór 1800  (Leeftijd ~ 79 jaar)  (3 x Overgrootvader) 
    Janke Tabes Koopmans,   geb. 16 aug 1828, Beets, Opsterland, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats,   ovl. 29 dec 1896, Drogeham (Droegeham), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats  (Leeftijd 68 jaar)  (Grootmoeder) 
    Connectie Feike van der Veen (Verwantschap: vriendschap) 
    Connectie IJe (Lutje Eije) Wijkstra (Verwantschap: vriendschap) 
    Persoon-ID I46957  Spinder
    Laatst gewijzigd op 30 sep 2020 

    Vader Johannes Johannes Tabak,   geb. 21 feb 1867, Harckema op ´t Eynde, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats,   ovl. 20 mei 1941, Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats  (Leeftijd 74 jaar) 
    Moeder Antje Minnes Folkertsma,   geb. 18 jul 1862, Drachten, Smallingerland, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats,   ovl. 3 aug 1950, Augustinusga (Stynsgea), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats  (Leeftijd 88 jaar) 
    Getrouwd 9 mei 1891  Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats  [1
    Gezins-ID F21788  Gezinsblad  |  Familiekaart

    Gezin 1 Klaske van der Tuin,   geb. 05 jun 1888, Surhuizum (Surhuzum), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats,   ovl. 15 sep 1976, Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats  (Leeftijd 88 jaar) 
    Andere partners; Geert Alberts Alma  getr. 13 nov 1915 
    Getrouwd Type: verhouding 
    Laatst gewijzigd op 30 sep 2020 
    Gezins-ID F7572  Gezinsblad  |  Familiekaart

    Gezin 2 Grietje Vaatstra,   geb. 25 dec 1901, Surhuizum (Surhuzum), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats,   ovl. 5 okt 1978  (Leeftijd 76 jaar) 
    Andere partners; Douwe Wedzinga 
    Getrouwd Type: Enige tijd verkering 
    Laatst gewijzigd op 10 jun 2020 
    Gezins-ID F6808  Gezinsblad  |  Familiekaart

    Gezin 3 Wiepkje Spinder,   geb. 12 aug 1904, Harckema op ´t Eynde, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats,   ovl. 21 jun 1994, Oosterwolde (Easterwâlde), Ooststellingwerf, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats  (Leeftijd 89 jaar) 
    Andere partners; Hendrik Cats  getr. 15 nov 1929 
    Aantekeningen 
    • Enige tijd serieuze verkering.
    Kinderen 
     1. Johannes Spinder,   geb. 17 okt 1928, Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats,   ovl. 08 jul 1975, Hilversum, Hilversum, Noord-Holland, Nederland Zoek alle personen met gebeurtenissen in deze plaats  (Leeftijd 46 jaar)
    Laatst gewijzigd op 8 okt 2007 
    Gezins-ID F18283  Gezinsblad  |  Familiekaart

  • Gebeurteniskaart
    Link naar Google MapsGeboren - 10 dec 1902 - De Bulten, Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Scholier, 12 jaar oud. Wordt er van verdacht dat hij samen met Eit Wedzinga en Sijtze Wedzinga diefstal had gepleegd. Veroordeeld tot 6 maanden tuchtschool. - 15 dec 1915 - Drogeham (Droegeham), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - 14 jaar oud. Verdacht van mishandeling. Schuldig bevonden en veroordeeld tot 6 maanden tuchtschool - 28 mrt 1917 - Drogeham (Droegeham), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Verdacht iemand te hebben mishandeld. Bewijs was een knipmes. Veroordeeld tot één jaar gevangenis - 14 mei 1920 - Drogeham (Droegeham), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Verbleef al in detentie. Hij zou samen met Wopke van den Bos diefstal hebben gepleegd. Rechter oordeelde vrijspraak. - 1 sep 1920 - Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - 18 jaar en gedetineerd in Groningen. Mishandeling ten laste gelegd. Veroordeeld tot 2 maanden gevangenisstraf. - 12 jan 1921 - Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Durk en Wopke van den Bos verdacht van wederspannigheid. De heren zaten nog gedetineerd en krijgen van de rechter nog drei weken extra - 27 jun 1923 - Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Snijpartij - 19 okt 1924 - Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Rechtbank mishandeling Dirk Mozes Durk Tabak Wiepkje Spinder Vier maanden gevangenisstraf voor mishandeling - 22 apr 1925 - Leeuwarden, Leeuwarden, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Muzikant in Groningen - mei 1925 - Groningen, Groningen, Groningen, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - 25 jaar. Veroordeeld wegens mishandeling. Drie weken detentie - 14 nov 1928 - Harkema, Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Moord te cafe Jonker aan de Noordkade - 30 okt 1930 - Drachten, Smallingerland, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - In 1945 kwam hij vrij en ging eerst bij zijn zwager Jakob de Vries in Augustinusga wonen. Later was hij in de kost bij Pieter en Grietje Groenland in Augustinusga. Terwijl Pieter in de slikken werkte, maakte Durk avances tegen Grietje Groenland-Hayema. Zij was er echter niet van gediend; uiteindelijk werd Durk de deur gewezen. - 14 aug 1945 - Augustinusga (Stynsgea), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google Maps - Hij kreeg een nieuw kostadres in Surhuisterveen. Toch bezocht hij Grietje nog veel; zij bleef de was voor hem doen. Op 16 september 1949 was hij weer aan de deur bij Grietje. Een van de kinderen vertelde Durk dat hun moeder naar de Mieden was en zo terug kon komen. - 1946 - Surhuisterveen (Surhústerfean), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
    Link naar Google MapsOverleden - Oorzaak: Zelfmoord na moord - 16 sep 1949 - Surhuizum (Surhuzum), Achtkarspelen, Fryslân, Nederland Link naar Google Earth
     = Link naar Google Earth 
    Pin Legenda  : Adres       : Locatie       : Stad/Dorp       : Gemeente/Graafschap       : Staat/Provincie       : Land       : Nog niet ingesteld

  • Foto's
    Durk Tabak
    Durk Tabak
    Durk Tabak
    Durk Tabak
    Durk Tabak
    Durk Tabak

    Geluidsopnamen
    Gerrit van der Valle maakte ze mee en vertelt over ze in deze mooie opname uit 1983 van Onder de Groene Linde
    Gerrit van der Valle maakte ze mee en vertelt over ze in deze mooie opname uit 1983 van Onder de Groene Linde
    Soms dikt hij dingen aan, zoals in de passage over Wijkstra als scherpschutter. En wat hij vertelt over de Drachtster moord door Tabak, lijkt ook niet helemaal juist. Maar hij is wel een van de weinige betrouwbare bronnen als je iets te weten wilt komen over het repertoire van Wijkstra & Tabak.

    Dat repertoire wordt nogal eens opgehemeld. Zo zou Wijkstra vanaf blad stukken van klassieke componisten hebben gespeeld. Wat onjuist is – pas in de gevangenis leerde Wijkstra zich het lezen van notenschrift aan. Ook Van der Valle zegt, dat Wijkstra & Tabak, toen ze nog op vrije voeten waren, geen noot konden lezen. “Ze speelden het allemaal uit de kop en deden dat louter op gevoel”.

    Het repertoire van de heren valt ook een beetje tegen. “Ze speelden en zongen alle liedjes die toen in waren”, aldus Van der Valle. Met andere woorden – ze vormden het toenmalige equivalent van een Top 40-orkestje. Qua zingen noemt Van der Valle Bij de Muur van het Oude Kerkhof, een hit van Willy Derby. Qua dansen herinnert hij zich polka, wals en uiteraard de valeta. Helemaal niet zo bijzonder dus eigenlijk. Eerder nogal algemeen en dertien in een dozijn.

    Video-opnamen
    Het repertoire van Eije Wijkstra & Dirk Tabak
    Het repertoire van Eije Wijkstra & Dirk Tabak
    Eije Wijkstra en Dirk Tabak waren trekharmonicaspelers die in de jaren twintig gezamenlijk de kermissen en jaarmarkten van de Friese Wouden en het Westerkwartier afgingen. Maar minder bekend om hun muzikale kwaliteiten, dan vanwege moord en doodslag.

    Gerrit van der Valle maakte ze mee en vertelt over ze in deze mooie opname uit 1983 van Onder de Groene Linde. Soms dikt hij dingen aan, zoals in de passage over Wijkstra als scherpschutter. En wat hij vertelt over de Drachtster moord door Tabak, lijkt ook niet helemaal juist. Maar hij is wel een van de weinige betrouwbare bronnen als je iets te weten wilt komen over het repertoire van Wijkstra & Tabak.

    Dat repertoire wordt nogal eens opgehemeld. Zo zou Wijkstra vanaf blad stukken van klassieke componisten hebben gespeeld. Wat onjuist is – pas in de gevangenis leerde Wijkstra zich het lezen van notenschrift aan. Ook Van der Valle zegt, dat Wijkstra & Tabak, toen ze nog op vrije voeten waren, geen noot konden lezen. “Ze speelden het allemaal uit de kop en deden dat louter op gevoel”.

    Het repertoire van de heren valt ook een beetje tegen. “Ze speelden en zongen alle liedjes die toen in waren”, aldus Van der Valle. Met andere woorden – ze vormden het toenmalige equivalent van een Top 40-orkestje. Qua zingen noemt Van der Valle Bij de Muur van het Oude Kerkhof, een hit van Willy Derby. Qua dansen herinnert hij zich polka, wals en uiteraard de valeta. Helemaal niet zo bijzonder dus eigenlijk. Eerder nogal algemeen en dertien in een dozijn.
    Tabak! Iepenloftspul musical
    Tabak! Iepenloftspul musical
    Na het succesvolle stuk over IJe Wijkstra in 2005 was het voor het Iepenloftspul De Harkema de vraag of dit succes kon worden overtroffen. Dinsdagavond was dan eindelijk de première van het stuk Tabak! en het stuk stond als een huis. Het publiek kreeg wat het verwachtte tijdens het verhaal vertolkt op een 'minimaal' decor waardoor iedereen in het verhaal werd getrokken.
    Het stuk handelde over Durk Tabak die op dag af precies 59 jaar geleden de vrouw waarop hij verliefd was, vermoordde en daarna zichzelf. Durk Tabak was een vriend van IJe Wijkstra en leerde van hem muziek maken maar hij kon zich niet vinden in de samenleving welke destijds bestond uit de 'hokjesgeest'. Hij kon de wolf in hemzelf op een aantal momenten niet temmen waardoor hij door het lint ging en tot tweemaal toe iemand om het leven bracht.

    Onder het publiek zaten veel oudere mensen die Durk Tabak nog goed konden herinneren. Hij was aantrekkelijk en enkele oudere dames op de tribune konden zich dat nog maar al te goed herinneren. Hij was creatief in zijn muziek en tekenkunst maar op zekere momenten ging het goed mis. Tijdens een caféruzie in Drachten (1930) bracht Durk Tabak met een messteek Jan van der Meulen om het leven. Hij werd voor deze daad via een strak vertolkte rechters-rol door burgemeester Van der Zwan veroordeeld tot vijftien jaar cel.

    Na zijn vrijlating vond hij onderdak bij een familie in Augustinusga. Pieter en Griet vonden het goed dat hij zijn intrek bij hun nam maar Durk Tabak kreeg na enige tijd serieuze gevoelens voor Griet. Ze vroeg aan haar man Pieter om hem uit het huis te zetten en hij probeerde het enkele malen. Terwijl het publiek een versnapering zocht in een zakje M&M's was Pieter aanvankelijk niet in staat om in het café Durk Tabak de waarheid te zeggen.

    Regiseusse Tineke Broers heeft het dinsdag wederom voor elkaar gekregen om tientallen acteurs het tragische verhaal op theatrale wijze te laten vertellen. De muziek van Nanne Kalma en Ankie van der Meer zorgde voor een compleet beeld. Evenals de liedjes die Durk Tabak zong tijdens het stuk waardoor het iepenloftspul bijna als een musical kon doorgaan.

  • Bronnen 
    1. [S2] Tresoar, http://asksam.tresoar.nl/scripts/as_web7.exe?Command=Doc&File=BS_huwelijken&DocID=22322919 (Betrouwbaarheid: 2).
      Huwelijksakte Achtkarspelen, 1891
      Bruidegom: Johannes Tabak, oud 24 jaar, geboren te Harkema Opeinde
      Vader: Johannes Jans Tabak
      Moeder: Sjoerdje Durks Kooistra
      Bruid: Antje Folkertsma, oud 28 jaar, geboren te Drachten, gemeente
      Smallingerland
      Vader: Minne Gerbens Folkertsma
      Moeder: Janke Tabes Koopman
      Datum: 9 mei 1891, akte nr. 18